Oogstdankviering

Laurentiuskerk 24 september 2017

Thema van de viering: SAMEN STERK DE TOEKOMST IN
Bidden en danken liep als een rode draad door deze feestelijke viering. Het volgende gedicht aan het begin van de viering zette meteen de juiste toon:

Een beantwoord gebed

Ik vroeg om kracht
en God gaf me moeilijkheden
om me sterk te maken.

Ik vroeg om wijsheid
en God gaf me problemen
om te leren ze op te lossen.

Ik vroeg om voorspoed
en God gaf me hersens en spieren
om mee te werken

Ik vroeg om moed
en God gaf me angsten
om te overwinnen.

Ik vroeg om liefde
en God gaf me mensen met moeilijkheden
om te helpen.

Ik vroeg om gunsten
en God gaf me kansen.
Ik kreeg niets waarom ik vroeg
Ik kreeg alles wat ik nodig had.

Alle geschonken gaven zijn maandag 25 september door de werkgroep Arm in Arm in handzame pakketten verdeeld onder minder draagkrachtigen in onze gemeente.

 

 

De werkgroep Arm in Arm heeft een bedankbrief gestuurd. Die kunt u hier lezen: Oogstdankfeest 2017

 

 

Bidden en Danken

Als jongste zoon van een groot boerengezin, ging ik vroeger op de drie dagen voorafgaand aan ’s Heren Hemelvaart met mijn ouders naar de kerk in Gilze. Het was een oude traditie in katholieke boerenfamilies om dan heel bijzonder te bidden voor goede gewassen op het land, dat juist in die periode was bewerkt en ingezaaid. Het waren de ‘biddagen voor het gewas’. In Nederland ook wel de “kruisdagen” genoemd, omdat in het verleden op veel plaatsen een processie werd gehouden langs de akkers, waarbij dan een priester het kruis droeg. Bij het zien van de eerste sprietjes groen op de donkere akkers, werd hoopvol uitgekeken naar een goede oogst. De boeren immers beseften dat ze met hun landbouw totaal afhankelijk waren van de weersomstandigheden in het komend seizoen. Het gebed gericht tot de Schepper van alle leven gaf hen rust en vertrouwen.

Helemaal in de lijn van deze ‘biddagen’ zijn sinds de tweede helft van de vorige eeuw in veel katholieke geloofsgemeenschappen op het platteland ‘Oogstdankfeesten’ tot leven geroepen. In de protestantse traditie van Nederland waren deze “Oogstdankfeesten” al eeuwenlang bekend. In de zeventiende eeuw al werd in de provincie Overijsel op de eerste donderdag in september een ‘Generale Dankdag’ gevierd voor de veelvoudig verkregen vruchten der aarde. Onder invloed van landbouworganisaties werd deze oude protestantse traditie overgenomen door katholieke parochies. En dat juist in een tijd dat de modernisering van de landbouw al ver gevorderd was, en de agrariërs steeds meer invloed kregen op het groeiproces van de gewassen. Boven alles stond de ervaring dat de landbouw afhankelijk bleef van het weer, en het besef dat het niet vanzelfsprekend is dat er ieder jaar weer een goede oogst zal zijn. Een kerkelijk dankfeest voor al het goede dat de aarde heeft gegeven, werd door veel agrariërs gedragen en gewaardeerd. In mijn huidige parochie Dongen en Klein Dongen-Vaart wordt nog ieder jaar het Oogstdankfeest enthousiast gevierd. De geschiedenis ervan is relatief kort.

In de voormalige Hubertusparochie van Klein Dongen Vaart kreeg het feest vorm aan het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw. Ruim vijfendertig jaar lang is het feest heel enthousiast gevierd.. Allerlei producten van het land, aangebracht door boeren, tuinders, winkeliers en particulieren werden naar de kerk gebracht, om rondom deze gaven een viering van dankbaarheid te beleven. Het werd steeds een waar dorpsfeest, waarbij mensen tot uit de wijde omgeving aanwezig waren. De viering in de kerk met muziek en zang was een hoogtepunt, maar nadien ook de ontmoeting met elkaar onder het genot van een drankje en een hapje, zorgde voor een groot gevoel van verbondenheid. Sinds enkele jaren is dit Oogstdankfeest verplaatst naar de Laurentiuskerk in Dongen, omdat de Hubertuskerk aan de eredienst is onttrokken. Wonder boven wonder is het Oogstdankfeest in dit geseculariseerd dorp van ongeveer 26.000 inwoners een enthousiast kerkelijk feest gebleven. Dongen is één van de negen plaatsen in Noord-Brabant, het werkgebied van de Zuidelijke Landbouw- en Tuinders Organisatie, afgekort ZLTO, waar het Oogstdankfeest jaarlijks wordt gevierd. Omdat ik zelf ben opgegroeid in een boerengezin en mijn hele leven verweven is met het platteland, houd ik als priester enorm veel van dit feest. Het Oogstdankfeest in Dongen heeft traditionele kanten, maar zeker ook een religieus aspect. De organisatoren gebruiken hun creativiteit om de viering in te bedden in de tegenwoordige tijd.

De Oogstdankviering in Dongen wordt altijd druk bezocht. Er is ook in onze tijd duidelijk behoefte om op een hedendaagse wijze en met elkaar dankbaarheid te tonen voor de opbrengsten uit de agrarische sector.

Nu steeds meer mensen, als nooit tevoren, zich bewust worden hoe belangrijk voeding is, wordt het Oogstdankfeest ook een gelegenheid om hier aandacht aan te besteden. Ons lichaam is voor ons het grootste geschenk van de schepping. Daarom is het noodzaak om goed voor ons lichaam te zorgen, want wat we eten en drinken is bepalend voor ons leven. Wat we tot ons hebben genomen, zal ook in onze uitstraling doorwerken.

Ook staan we bij het Oogstdankfeest stil bij de verdeling van het voedsel voor alle mensen op aarde. De producten, aangeboden voor de viering in de kerk, worden door een plaatselijke sociale organisatie ‘Arm in Arm’ verdeeld en geschonken aan huishoudens die wel wat extra’s kunnen gebruiken. Deze organisatie is een oecumenisch initiatief van de PKN kerk in Dongen en de rooms-katholieke parochie.

Bovenal is de viering een uitgelezen mogelijkheid, om de agrariërs en de hele wereld van de landbouw in onze streken, voor het voetlicht te brengen. Ondernemers kunnen laten zien wat ze oogsten en vooral ook wie voor de productie verantwoordelijk is. De viering biedt volop positieve mogelijkheden om de agrarische sector een gezicht te geven. Agrariërs in Nederland hebben het de laatste decennia zwaar. Tal van overheidsbesluiten hebben het met name voor de kleine ondernemingen niet gemakkelijk, ofwel onmogelijk gemaakt. De pijn daarvan is in de boerenwereld duidelijk voelbaar. Boerenland heeft waarde voor de hele samenleving. Op landbouwgrond wordt voedsel voor mens en dier geproduceerd.
De Nederlandse landbouwcultuur is van belang voor onze samenleving.

Thema’s van vieringen, recentelijk gehouden in Dongen, zoals: ‘De grond van ons bestaan’ en ‘Van nature met elkaar verbonden’, zijn veelzeggend. Saamhorigheid en solidariteit staan centraal.
In eerste instantie gaat het niet over landbouwpolitiek, maar over het welzijn van mensen binnen en buiten de agrarische sector. Na de Oogstdankviering van 2016 zei een boerin tegen mij: “Ik ben blij dat onze branche weer een positieve impuls heeft gekregen”. De viering is een prachtig moment om elkaar te ontmoeten en te ondersteunen. Die verbondenheid mag beleefd worden tot in de verre toekomst.

Pastor Joost de Bont